Deepfake Malaysia: Bahaya AI Pemalsuan dan Cara Melindungi Diri

by
⚠️ Pendedahan Afiliasi: Artikel ini mungkin mengandungi pautan afiliasi. Kami mungkin mendapat komisyen kecil jika anda membeli melalui pautan kami, tanpa kos tambahan kepada anda. Ini membantu kami terus menyediakan kandungan percuma berkualiti.

Pengenalan: Apakah Itu Deepfake?

n

Deepfake merujuk kepada kandungan digital — video, audio, atau imej — yang telah dimanipulasi menggunakan kecerdasan buatan (AI) untuk menggantikan wajah, suara, atau penampilan seseorang dengan orang lain secara sangat realistik. Nama "deepfake" berasal daripada gabungan "deep learning" (pembelajaran mendalam, teknik AI yang digunakan) dan "fake" (palsu). Teknologi ini awalnya dibangunkan untuk hiburan dan filem, namun kini semakin disalahgunakan untuk tujuan jenayah di seluruh dunia termasuk Malaysia.

n

n

Pendedahan: Artikel ini mengandungi pautan affiliate. Jika anda mendaftar melalui pautan kami, kami mungkin menerima komisyen kecil — tanpa sebarang kos tambahan kepada anda. Ini membantu kami terus menghasilkan panduan percuma dalam Bahasa Melayu.

📖 Baca juga: Penipuan AI di Malaysia 2026 — Cara Kenal Pasti Deepfake

n

nn

Deepfake Malaysia telah menjadi ancaman serius dalam beberapa tahun kebelakangan ini. Daripada video palsu tokoh politik, penyebaran kandungan lucah tanpa kebenaran yang melibatkan artis tempatan, hinggalah kepada penipuan kewangan berskala besar menggunakan wajah pengarah syarikat — ancaman deepfake semakin nyata dan memerlukan kesedaran serta tindakan segera.

nnnn

Kes Deepfake Malaysia: Politik, Artis, dan Penipuan

n

Malaysia telah menyaksikan beberapa kes deepfake yang mendapat perhatian awam dan menunjukkan betapa seriusnya ancaman ini. Dalam arena politik, video-video palsu yang menggambarkan pemimpin negara membuat kenyataan kontroversi atau terlibat dalam perlakuan tidak beretika telah beredar di platform media sosial, menimbulkan kegawatan politik dan menyukarkan proses pengesahan kebenaran.

n

Artis dan tokoh awam Malaysia juga tidak terkecuali daripada menjadi mangsa deepfake. Beberapa selebriti wanita tempatan mendapati imej dan video mereka dimanipulasi untuk menghasilkan kandungan lucah palsu yang kemudiannya disebarkan tanpa kebenaran mereka. Kesan psikologi yang dialami mangsa-mangsa ini sangat teruk, melibatkan trauma, rasa malu, gangguan kerjaya, dan tekanan mental yang berpanjangan.

n

Yang paling mengancam dari segi kewangan adalah penggunaan deepfake dalam penipuan perniagaan. Kes yang paling terkenal di peringkat global melibatkan penipu yang menggunakan deepfake video panggilan untuk menyamar sebagai CEO atau CFO sebuah syarikat, mengarahkan pekerja kewangan untuk memindahkan wang dalam jumlah besar. Di Malaysia, kes-kes serupa telah dilaporkan di mana deepfake suara (voice cloning) digunakan untuk menipu pekerja bank dan pengurus kewangan syarikat.

nn

Akta Komunikasi dan Multimedia: Perlindungan Undang-undang terhadap Deepfake

n

Malaysia mempunyai beberapa perundangan yang boleh digunakan untuk mendakwa pencipta dan penyebar deepfake berbahaya. Akta Komunikasi dan Multimedia 1998 (AKM 1998), khususnya Seksyen 233, melarang penghantaran kandungan yang lucah, palsu, mengancam, atau menyinggung perasaan melalui jaringan komunikasi. Pencipta dan penyebar deepfake yang melanggar seksyen ini boleh didakwa dengan hukuman denda tidak melebihi RM50,000 atau penjara tidak melebihi satu tahun atau kedua-duanya.

n

Akta Kesalahan Komputer 1997 turut relevan dalam kes deepfake yang melibatkan penggodam atau akses tidak sah kepada imej digital seseorang. Manakala Akta Perlindungan Data Peribadi 2010 memberikan asas untuk mendakwa penggunaan imej atau data peribadi seseorang tanpa kebenaran mereka.

n

Untuk kandungan deepfake yang bersifat lucah atau bertujuan melecehkan secara seksual, Kanun Keseksaan Malaysia Seksyen 509 (perbuatan yang menyentuh keaiban seseorang perempuan) dan Seksyen 292 (penerbitan bahan lucah) boleh digunakan. Mangsa juga boleh membuat laporan polis di bawah Akta Pencegahan Jenayah untuk mendapatkan perlindungan segera.

nnnn

Cara Mengesan Deepfake: Alatan AI Pengesan

n

Mengesan deepfake semakin mencabar kerana teknologi pencipta deepfake terus berkembang. Namun, terdapat beberapa kaedah dan alatan yang boleh membantu anda mengenal pasti kandungan deepfake dengan lebih berkesan.

n

Secara visual, deepfake sering menunjukkan beberapa artifak yang boleh dikesan dengan teliti: kedipan mata yang tidak semula jadi atau terlalu kerap atau terlalu jarang, kawasan tepi wajah yang kelihatan kabur atau tidak konsisten terutamanya di sekitar rambut dan telinga, pergerakan bibir yang tidak selaras sempurna dengan audio, pencahayaan yang tidak konsisten antara wajah dengan latar belakang, dan ekspresi wajah yang terasa janggal atau berlebihan.

n

Beberapa alatan AI pengesan deepfake yang boleh digunakan secara percuma atau berbayar termasuk: Microsoft Video Authenticator yang dapat menganalisis video dan memberikan skor keyakinan tentang kemungkinan ia adalah deepfake; Deepware Scanner yang tersedia sebagai aplikasi mudah alih untuk menganalisis video; Intel FakeCatcher yang menggunakan analisis aliran darah dalam video untuk mengesan manipulasi; dan Sensity AI yang menawarkan pengesanan deepfake peringkat perusahaan. Alatan-alatan ini perlu digunakan bersama-sama dengan amalan keselamatan siber Malaysia yang baik.

nn

Deepfake dalam Penipuan Kewangan Malaysia

n

Penipuan kewangan menggunakan deepfake merupakan ancaman yang sedang meningkat di Malaysia. Penipu menggunakan teknologi voice cloning dan video deepfake untuk menyamar sebagai pegawai bank, pengurus syarikat, ahli keluarga, atau kenalan dalam situasi kecemasan kewangan rekaan.

n

Mod operandi yang sering digunakan: Penipu terlebih dahulu mengumpul sampel suara atau video mangsa sasaran melalui media sosial, panggilan video yang dirakam sebelumnya, atau kandungan awam lain. Kemudian menggunakan perisian AI untuk mengklon suara atau mencipta video deepfake. Mangsa yang disasar kemudian dihubungi melalui panggilan video atau audio yang kelihatan tulen, di mana "pegawai bank palsu" atau "ahli keluarga dalam kecemasan" meminta pemindahan wang segera.

n

Bank-bank Malaysia termasuk Maybank, CIMB, dan Public Bank telah mengeluarkan amaran kepada pelanggan tentang penipuan ini. Bank Negara Malaysia (BNM) juga telah mengeluarkan garis panduan untuk institusi kewangan tentang cara menangani risiko deepfake dalam proses pengesahan identiti. Sekiranya anda menerima panggilan mencurigakan, sentiasa sahkan melalui saluran rasmi yang berbeza sebelum sebarang tindakan kewangan.

nn

MyCERT dan Pelaporan Insiden Deepfake

n

Malaysia Computer Emergency Response Team (MyCERT) yang dikendalikan oleh CyberSecurity Malaysia merupakan saluran rasmi untuk melaporkan insiden siber termasuk deepfake. Walaupun MyCERT lebih fokus kepada insiden teknikal, mereka boleh membantu dalam kes deepfake yang melibatkan penggodam, pencurian data, atau serangan siber yang berkaitan.

n

Untuk melaporkan kandungan deepfake di platform dalam talian, mangsa boleh menggunakan portal aduan Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) di aduan.skmm.gov.my. MCMC mempunyai kuasa untuk mengarahkan platform media sosial membuang kandungan berbahaya dan boleh memulakan siasatan jenayah jika diperlukan.

n

Laporan polis boleh dibuat di mana-mana balai polis di Malaysia. Semasa membuat laporan, pastikan anda membawa bukti digital termasuk tangkap layar (screenshot), pautan URL kandungan berkenaan, dan sebarang maklumat lain yang relevan. Polis Malaysia kini mempunyai Unit Siber yang dilatih khusus untuk menyiasat jenayah digital termasuk kes deepfake. Proses pelaporan ini serupa dengan cara melaporkan penipuan dalam talian Malaysia yang lain.

nnnn

Perlindungan Wajah Digital: Langkah Pencegahan Proaktif

n

Perlindungan terbaik terhadap deepfake adalah pencegahan proaktif. Berikut adalah langkah-langkah konkrit yang boleh anda ambil untuk melindungi identiti visual dan audio anda daripada disalahgunakan dalam pembuatan deepfake.

n

    n

  • Hadkan pendedahan imej wajah berkualiti tinggi di media sosial, terutamanya foto yang diambil dari pelbagai sudut yang boleh digunakan untuk melatih model deepfake

    • n

  • Tetapkan tetapan privasi akaun media sosial anda kepada "Rakan sahaja" atau "Peribadi" untuk mengurangkan akses umum kepada imej anda

    • n

  • Elakkan menyiarkan video panjang yang mengandungi suara anda secara berterusan, kerana ini memudahkan pengklonan suara (voice cloning)

    • n

  • Gunakan pengesahan dua faktor (2FA) pada semua akaun media sosial untuk mencegah penggodam mengakses dan mencuri gambar anda

    • n

  • Buat carian nama anda secara berkala di enjin carian dan platform video untuk mengesan sebarang kandungan palsu yang menggunakan identiti anda

    • n

  • Beritahu rakan dan keluarga tentang risiko deepfake dan minta mereka tidak berkongsi imej anda tanpa kebenaran

    • n

  • Simpan koleksi gambar dan video tulen anda yang telah ditandakan (watermarked) sebagai bukti identiti asal sekiranya anda perlu membuktikan bahawa kandungan tertentu adalah palsu

    • n

nn

Masa Depan Teknologi Anti-Deepfake di Malaysia

n

Teknologi anti-deepfake sedang berkembang pesat seiring dengan kemajuan teknologi deepfake itu sendiri. Beberapa perkembangan menarik yang sedang berlaku termasuk pembangunan standard pengesahan kandungan digital yang akan membolehkan kandungan diverifikasi secara kriptografi bahawa ia tulen dan tidak dimanipulasi. Inisiatif Coalition for Content Provenance and Authenticity (C2PA) yang disokong oleh Microsoft, Adobe, BBC, dan syarikat teknologi besar lain sedang membangunkan standard ini.

n

Di Malaysia, terdapat keperluan mendesak untuk membangunkan kapasiti tempatan dalam teknologi anti-deepfake, termasuk melalui penyelidikan di universiti awam, kerjasama dengan industri teknologi, dan pembangunan sumber manusia yang pakar dalam bidang ini. Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi (MOSTI) dan Kementerian Komunikasi perlu memainkan peranan aktif dalam memastikan Malaysia tidak ketinggalan dalam perlumbaan teknologi ini.

n

Undang-undang khusus mengenai deepfake juga dijangkakan akan diperkenalkan di Malaysia dalam masa terdekat, mengikuti jejak negara-negara macam China, Amerika Syarikat, dan United Kingdom yang telah atau sedang merangka perundangan deepfake yang lebih spesifik dan komprehensif daripada undang-undang sedia ada.

nn

n

🔤 Rekomendasi: Grammarly

n

Sebelum hantar apa-apa tulisan dalam Bahasa Inggeris — semak dulu dengan Grammarly. Pelan percuma dah cukup untuk kegunaan harian. Premium (RM35/bulan) tambah cadangan gaya penulisan + penjana ayat AI.

n

→ Cuba Grammarly Percuma

n

n

n

Artikel Berkaitan

n

n

Rujukan

n

n

Artikel Berkaitan

n

nn

Cara Mengesan dan Melindungi Diri dari Deepfake di Malaysia

n

Teknologi deepfake, yang menggunakan AI untuk mencipta video, gambar, atau rakaman suara yang palsu tetapi kelihatan sangat realistik, kini menjadi ancaman serius yang perlu dihadapi oleh rakyat Malaysia. Dari penipuan kewangan menggunakan wajah palsu pemimpin korporat, kepada kandungan seksual tidak sah menggunakan wajah individu awam, deepfake boleh digunakan untuk merosakkan reputasi, memeras ugut mangsa, dan menyebarkan maklumat palsu yang berbahaya. Memahami cara mengesan deepfake dan langkah perlindungan yang boleh diambil adalah kemahiran digital yang semakin penting bagi setiap rakyat Malaysia.

nn

Tanda-tanda yang boleh membantu mengesan deepfake termasuk ketidakkonsistenan dalam pergerakan wajah atau bibir yang tidak segerak dengan audio, pencahayaan yang tidak semula jadi di sekitar wajah, tepi wajah yang kelihatan kabur atau tidak tajam, dan ekspresi muka yang nampak tidak wajar atau robotik. Walau bagaimanapun, dengan perkembangan teknologi AI yang pesat, deepfake generasi terbaru semakin sukar dikesan dengan mata kasar. Di sinilah alat pengesanan deepfake berasaskan AI memainkan peranan penting, menggunakan analisis artefak digital yang halus yang tidak dapat dilihat oleh manusia untuk menentukan sama ada sesebuah kandungan adalah sahih atau telah dimanipulasi.

nn

Dari perspektif undang-undang Malaysia, penggunaan deepfake untuk tujuan jahat boleh dikenakan tindakan di bawah Akta Komunikasi dan Multimedia 1998 dan Kanun Keseksaan. Walau bagaimanapun, undang-undang yang lebih spesifik berkaitan deepfake masih dalam perbincangan. Untuk melindungi diri, rakyat Malaysia perlu sentiasa mengesahkan sumber kandungan sebelum berkongsi di media sosial, tidak mudah mempercayai video atau rakaman yang kelihatan luar biasa atau sensasi, dan melaporkan kandungan deepfake yang dikesan kepada platform media sosial berkenaan dan kepada pihak berkuasa. Kesedaran kolektif dan literasi digital yang tinggi dalam kalangan rakyat Malaysia adalah pertahanan terbaik terhadap ancaman manipulasi maklumat berasaskan AI yang semakin meningkat.

Facebook X / Twitter