Malaysia Lancar Piawaian MY-AI dan Rang Undang-Undang Tadbir

⚠️ Pendedahan Afiliasi: Artikel ini mungkin mengandungi pautan afiliasi. Kami mungkin mendapat komisyen kecil jika anda membeli melalui pautan kami, tanpa kos tambahan kepada anda. Ini membantu kami terus menyediakan kandungan percuma berkualiti.

Malaysia kini mempunyai piawaian AI nasionalnya sendiri — dan undang-undang AI sedang dalam proses digubal.

Pendedahan: Artikel ini mengandungi pautan affiliate. Jika anda mendaftar melalui pautan kami, kami mungkin menerima komisyen kecil — tanpa sebarang kos tambahan kepada anda. Ini membantu kami terus menghasilkan panduan percuma dalam Bahasa Melayu.

Pada Mac 2026, Menteri Komunikasi dan Digital Gobind Singh Deo mengumumkan pelancaran Piawaian MY-AI (MY-AI Standards) — dokumen panduan nasional pertama Malaysia yang menetapkan cara AI patut dibangunkan, digunakan, dan ditadbir urus secara bertanggungjawab di negara ini.

Pada masa yang sama, Perdana Menteri Anwar Ibrahim telah mengesahkan bahawa Rang Undang-Undang Tadbir Urus AI sedang dalam peringkat draf awal — sebuah undang-undang yang, jika diluluskan, akan menjadi antara undang-undang AI paling komprehensif di rantau ASEAN.

Ini bukan sekadar dokumen polisi yang jauh dari kehidupan harian. Ia akan memberi kesan kepada cara anda menggunakan AI di tempat kerja, cara syarikat boleh guna AI ke atas pelanggan mereka, dan cara kerajaan memantau teknologi yang semakin berkuasa ini.

Isi Kandungan

Apa Itu Piawaian MY-AI?

MY-AI Standards adalah set garis panduan dan piawaian teknikal yang menetapkan ekspektasi minimum untuk pembangunan dan penggunaan AI yang bertanggungjawab di Malaysia.

Berbeza dengan undang-undang (yang mengenakan penalti untuk pelanggar), piawaian ini lebih kepada rangka kerja panduan — tetapi ia adalah langkah pertama sebelum undang-undang penuh digubal.

Piawaian MY-AI merangkumi beberapa bidang utama:

1. AI Bertanggungjawab (Responsible AI)

Syarikat dan individu yang membangunkan atau menggunakan AI di Malaysia digalakkan mematuhi prinsip-prinsip ini:

Keadilan — AI tidak boleh mendiskriminasi pengguna berdasarkan kaum, jantina, agama, atau latar belakang
Ketelusan — Pengguna berhak tahu apabila mereka berinteraksi dengan AI, bukan manusia
Kebolehjelasan — Sistem AI yang membuat keputusan penting (kredit, pekerjaan, kesihatan) mesti boleh jelaskan keputusannya
Keselamatan — AI mesti diuji untuk mengelakkan bahaya yang tidak disengajakan
Privasi — Penggunaan data peribadi dalam latihan AI mesti mematuhi PDPA (Akta Perlindungan Data Peribadi)

2. Risiko Deepfake — Isu Paling Mendesak

Antara semua topik dalam MY-AI Standards, deepfake mendapat perhatian khusus — dan ini tepat dengan kebimbangan masyarakat Malaysia.

Deepfake adalah kandungan audio atau video yang dimanipulasi menggunakan AI untuk membuatkan seseorang kelihatan atau kedengaran seolah-olah berkata atau melakukan sesuatu yang tidak pernah berlaku.

Di Malaysia, ancaman deepfake serius kerana:

Penipuan kewangan — kes di mana wajah CEO atau orang kepercayaan dipalsu dalam video call untuk arahkan pemindahan wang semakin meningkat di seluruh dunia, termasuk rantau Asia
Kebimbangan pilihan raya — Malaysia akan menghadapi lebih banyak pilihan raya akan datang; video palsu ahli politik boleh pengaruhi pengundi
Pencemaran nama baik — gambar dan video intim palsu (NCII deepfake) yang menyasarkan wanita adalah isu serius yang sedang dibincangkan

MY-AI Standards mula menetapkan keperluan untuk:

Tanda air digital (watermarking) pada kandungan yang dijana AI
Larangan penggunaan deepfake untuk penipuan, gangguan seksual, dan penyebaran maklumat palsu
Mekanisme pelaporan untuk kandungan deepfake yang berbahaya

Rang Undang-Undang Tadbir Urus AI: Apa Yang Diketahui Setakat Ini

Penting untuk difahami: Rang Undang-Undang Tadbir Urus AI masih dalam peringkat draf awal (setakat Mac 2026). Ia belum dibentang di Parlimen dan boleh berubah secara signifikan sebelum diluluskan.

Apa yang disahkan oleh PM Anwar Ibrahim (Februari 2026):

1. Skop komprehensif — RUU ini akan merangkumi keseluruhan kitaran hayat AI: dari pembangunan model, latihan data, deployment, hingga pemantauan selepas pelancaran

2. Berdasarkan risiko — macam pendekatan EU AI Act, sistem AI akan dikategorikan mengikut tahap risiko:

Risiko tinggi (keputusan yang memberi kesan besar kepada manusia) u2192 kawalan ketat
Risiko sederhana u2192 keperluan ketelusan
Risiko rendah u2192 garis panduan sahaja

3. Deepfake dalam skop — sudah dipastikan akan dimasukkan secara eksplisit

4. Penguatkuasaan — badan yang akan menguatkuasakan undang-undang ini belum diumumkan, tetapi NAIO (Pejabat AI Nasional) dijangka memainkan peranan koordinasi

NAIO dan Pelan Tindakan AI Nasional 2026-2030

NAIO (National AI Office / Pejabat AI Nasional) adalah badan koordinasi baharu yang menyelaras semua inisiatif AI kerajaan Malaysia. Ia berada di bawah Jabatan Perdana Menteri.

Pelan Tindakan AI Nasional 2026-2030 yang sedang difinalkan memberi tumpuan kepada tiga tonggak:

Tonggak 1: Penggunaan AI dalam Sektor Strategik

Penjagaan kesihatan: diagnosis AI, ramalan epidemik
Pendidikan: pembelajaran peribadi, pengesanan awal pelajar berisiko
Pertanian: optimasi hasil tuaian, pengurusan air
Keselamatan awam: analitik jenayah, pengurusan bencana

Tonggak 2: Bakat AI Nasional

Sasaran: 30,000 pekerja mahir AI menjelang 2030
Program latihan semula (reskilling) untuk pekerja terjejas
Kurikulum AI dalam sekolah menengah dan universiti

Tonggak 3: Tadbir Urus AI yang Bertanggungjawab

MY-AI Standards (sudah dilancarkan)
RUU Tadbir Urus AI (dalam proses)
Rangka kerja etika AI untuk sektor awam

Perbandingan: Malaysia vs ASEAN dalam Tadbir Urus AI

Bagaimana Malaysia dibandingkan dengan negara lain dalam rantau dari segi regulasi AI?

| Negara | Status Regulasi AI | Pendekatan |
|--------|-------------------|------------|
| Singapura | Model Governance Framework (2020), AI Verify (2022) | Voluntari, pro-inovasi |
| Thailand | National AI Ethics Guideline (2022) | Garis panduan, bukan undang-undang |
| Indonesia | National AI Strategy (2020), belum ada RUU | Masih dalam perbincangan |
| Filipina | AI Roadmap 2021 sahaja | Paling awal dalam proses |
| Malaysia | MY-AI Standards (2026) + RUU dalam proses | Paling komprehensif di ASEAN jika RUU lulus |
| Vietnam | Belum ada rangka kerja formal | Ketinggalan |

Malaysia berpotensi menjadi negara ASEAN pertama dengan undang-undang AI yang komprehensif — sesuatu yang boleh memberi kelebihan daya saing apabila syarikat global mencari lokasi yang mempunyai kepastian regulasi.

Apa Ini Bermakna untuk Anda?

Sebagai Pengguna Biasa

Anda akan ada lebih banyak hak untuk tahu apabila keputusan yang mempengaruhi anda (kredit, insurans, pekerjaan) dibuat oleh AI
Lebih mudah untuk laporkan deepfake yang menyasarkan anda
AI yang digunakan oleh agensi kerajaan mesti mematuhi piawaian yang lebih ketat

Sebagai Pekerja

Majikan yang guna AI untuk pemantauan, penilaian prestasi, atau pemilihan pekerja mungkin perlu dedahkan ini kepada anda
Latihan AI di tempat kerja kemungkinan akan jadi lebih formal dan berstruktur

Sebagai Perniagaan atau Pembangun AI

Mulai sekarang: ikuti perkembangan MY-AI Standards dan sesuaikan amalan pembangunan AI anda
Jika guna AI dalam produk atau perkhidmatan — terutama dalam bidang risiko tinggi (kewangan, kesihatan, pendidikan) — mula audit proses anda
Deepfake tools yang dijual atau digunakan untuk tujuan berbahaya akan menghadapi risiko undang-undang serius bila RUU lulus

Apa Yang Anda Boleh Buat Sekarang

1. Ikuti laman web NAIO untuk perkembangan terkini tentang RUU dan piawaian MY-AI

2. Baca MY-AI Standards apabila dokumen penuh diterbitkan — ia akan jadi rujukan penting untuk semua yang bekerja dengan AI

3. Lapor deepfake kepada MCMC (Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia) jika anda menjadi mangsa

4. Mulai audit AI anda — jika syarikat anda guna AI dalam mana-mana proses pelanggan, semak sama ada amalan anda selaras dengan prinsip AI bertanggungjawab

Soalan Lazim (FAQ)

S: Adakah MY-AI Standards bersifat mandatori atau sukarela?

J: Setakat ini, MY-AI Standards adalah garis panduan sukarela — bukan undang-undang. Walau bagaimanapun, apabila RUU Tadbir Urus AI diluluskan, sebahagian daripada piawaian ini dijangka akan menjadi keperluan mandatori untuk sektor-sektor tertentu.

S: Bila RUU Tadbir Urus AI akan diluluskan?

J: Tiada tarikh yang ditetapkan lagi. PM Anwar mengesahkan ia masih dalam "peringkat draf awal" (Februari 2026). Proses perundangan Malaysia biasanya mengambil masa 1-3 tahun dari draf hingga penguatkuasaan.

S: Apakah yang dimaksudkan dengan "AI risiko tinggi"?

J: AI yang membuat atau mempengaruhi keputusan penting tentang manusia — macam keputusan pinjaman bank, penilaian kelayakan pekerjaan, sistem pengecaman wajah oleh polis, atau diagnosis perubatan. Ini berbeza dengan AI risiko rendah macam chatbot sokongan pelanggan atau cadangan muzik.

S: Adakah saya boleh adukan syarikat yang guna AI secara tidak adil kepada saya?

J: Di bawah rangka kerja semasa, anda boleh adukan isu privasi data kepada Pesuruhjaya Perlindungan Data Peribadi (PDPC) di bawah PDPA. Apabila RUU Tadbir Urus AI lulus, saluran aduan yang lebih khusus untuk isu AI dijangka akan diwujudkan.

S: Adakah deepfake haram di Malaysia sekarang?

J: Menggunakan deepfake untuk penipuan, pemalsuan, atau kandungan cabul sudah boleh didakwa di bawah undang-undang sedia ada (Akta Komunikasi dan Multimedia, Kanun Keseksaan). MY-AI Standards dan RUU baharu akan menambah lapisan perlindungan yang lebih spesifik.

Kesimpulan

Malaysia sedang membina asas regulasi AI yang boleh menjadikannya pemimpin tadbir urus AI di ASEAN. MY-AI Standards adalah langkah pertama yang penting — ia menunjukkan Malaysia serius tentang AI yang bertanggungjawab, bukan sekadar berlumba untuk pelaburan semata-mata.

Bagi individu, perniagaan, dan pembuat dasar, mesejnya jelas: masa untuk memahami dan bersedia untuk regulasi AI adalah sekarang, bukan selepas undang-undang diluluskan. Mereka yang bertindak awal akan berada dalam kedudukan yang jauh lebih baik apabila keperluan mandatori mula berkuat kuasa.

🔤 Rekomendasi: Grammarly

Sebelum hantar apa-apa tulisan dalam Bahasa Inggeris — semak dulu dengan Grammarly. Pelan percuma dah cukup untuk kegunaan harian. Premium (RM35/bulan) tambah cadangan gaya penulisan + penjana ayat AI.

→ Cuba Grammarly Percuma

Rujukan

Artikel Berkaitan

Apa Yang Perlu Dilakukan Syarikat Malaysia Sekarang?

Dengan piawaian MY-AI dan rangka kerja tadbir urus AI yang sedang dibentuk, syarikat-syarikat Malaysia perlu mula bersedia sekarang — bukan menunggu undang-undang dikuatkuasakan sepenuhnya.

Langkah praktikal yang boleh diambil segera termasuk: menilai sistem AI sedia ada dari sudut etika dan ketelusan, melantik pegawai bertanggungjawab untuk tadbir urus AI (AI governance officer), dan mendokumentasikan cara keputusan AI dibuat dalam operasi syarikat.

Pematuhan awal bukan sekadar mengelak denda — ia membina kepercayaan pelanggan dan rakan kongsi perniagaan. Syarikat yang boleh membuktikan penggunaan AI yang beretika dan bertanggungjawab akan mempunyai kelebihan kompetitif yang ketara, terutamanya dalam tender kerajaan dan kerjasama antarabangsa.

Malaysia sedang membina ekosistem AI yang bertanggungjawab. Syarikat yang menyertai perjalanan ini awal akan membentuk piawaian industri — bukan sekadar mengikutinya.